Modern Jazz , Avant-Garde Jazz , Free Jazz คืออะไร? มาทำความรู้จักกันให้มากขึ้น

Jazz-photo

สำหรับดนตรี Jazz เป็นการบรรเลงเพลงอีกรูปแบบหนึ่งซึ่งถือกำเนิดขึ้นที่ประเทศอเมริกา ต่อมาจึงได้เข้ามามีบทบาทในประเทศไทยเป็นอย่างมาก โดยจะเห็นได้จากการเปิดเพลงสไตล์นี้ในงานเต้นรำต่างๆ ของคนไทยสมัยก่อน อีกทั้งดนตรี Jazz ยังเป็นดนตรีที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงสนพระราชหฤทัยเป็นอย่างสูง โดยท่านทรงหัดเล่นดนตรีเมื่อพระชนมายุ 13 พรรษา ต่อมาจึงเริ่มเจาะจงฝึกฝน Jazz โดยเฉพาะ ท่านทรงหัดเป่าแซกโซโฟนไปพร้อมกับเพลงจากแผ่นเสียงของวงดนตรีชั้นนำระดับโลก เช่น Johnny Hodges และ Sidney Bechet จนทรงเกิดความชำนาญ และท่านยังทรงโปรดดนตรีประเภท Dixieland Jazz อีกด้วย ทรงพระราชนิพนธ์บทเพลงเอาไว้อย่างมากมายถึง 48 บทเพลง ส่วนใหญ่ทรงพระราชนิพนธ์ในรูปแบบเพลง Jazz

Jazz-image

Modern Jazz , Avant-Garde Jazz , Free Jazz คืออะไร?

Jazz ชนิดใหม่ถูกเรียกว่า “Bebop” ซึ่งจัดเป็น Jazz ชนิดแรกที่เป็นดนตรีบรรเลงเพื่อใช้ฟังโดยเฉพาะ ไม่ได้เป็นเล่นเพื่องานเต้นรำแบบเดิมอีกต่อไป หลังจากที่ Bebop กลายมาเป็นแนวทางหลักของ Jazz ตั้งแต่ทศวรรษที่ 1950 เป็นต้นมา หลังจากนั้นก็เกิดการเปลี่ยนแปลงวงการขึ้นอีกครั้ง เนื่องจากมีนักดนตรีจำนวนหนึ่งยังเล็งเห็นว่า แนวทางใหม่ของ Jazz ที่ให้อิสระแก่นักดนตรีเพิ่มมากขึ้นอย่าง “Bebop” ก็จริง แต่ก็ยังไม่ให้อิสระอย่างเพียงพอ จึงทำให้เกิดการผลักดันแนวทาง การเล่นให้มีอิสระมากขึ้นไปอีกขั้น โดยจุดสุดยอดของการผลักดันในครั้งนี้ก็ คือ อัลบั้ม Free Jazz ของ Ornette Coleman ปี 1961 ซึ่งเป็นการบันทึกเสียงของวงดนตรี 4 ชิ้นจำนวน 2 วง เล่นด้นสดกันแบบแทบไม่มีการคุยกันมาก่อน โดยทุกคนสามารถเลือกใช้โน๊ตได้อย่างอิสรเสรีตามใจนึก

จากการพลักดันของกระแสนี้ ล้วนมาจากนักดนตรีคนดำซึ่งต้องการต่อสู้ทางการเมืองเพื่อสิทธิคนดำในช่วงทศวรรษที่ 1960 พอดี ผู้คนจึงมักผสมผสานดนตรี “Free Jazz” ว่าเป็นตัวแทนของการเรียกร้องหาสิทธิ-เสรีภาพของคนดำในยุคนั้น

ถึงแม้การเล่น Jazz ในช่วงนี้จะมีอิสระเกินขนบที่ผ่านมาแล้ว แต่ก็ยังคงการประพันธ์เพลงไว้ในระดับโครงสร้างรวมทั้งเมโลดี้หลักเอาไว้อยู่ ซึ่งมักจะเรียกกันว่า ‘Avant-garde jazz’ และเก็บคำว่า “Free Jazz” เอาไว้สำหรับดนตรีที่เกิดขึ้นจากการด้นสดโดยอิสระของนักดนตรีล้วนๆ เท่านั้น จากแนวทางการเล่นทั้งหมดนี้บางครั้งมันก็ถูกประสานกลับมาในทำนองให้ฟังง่ายขึ้นและเรียกอย่างรวมๆ ว่า “Modern Jazz”

เพลงที่อยากแนะนำให้ลองฟัง ได้แก่ Ornette Coleman, Anthony Braxton, Archie Shepp, Cecil Taylor, John Zorn, John Coltrane ในอัลบั้ม Love Supreme

Comments are closed.