องค์ประกอบดนตรี‎ คืออะไร

Music-composition

การจะสร้างสรรค์บทเพลงหรือแนวดนตรีขึ้นมา 1 ผลงานนั้น ล้วนประกอบด้วยองค์ประกอบต่างๆ มากมาย ซึ่งเป็นพื้นฐานอันมีความสำคัญในการสร้างสรรค์ให้เกิดงานดนตรีชั้นเยี่ยมขึ้นมา คุณทราบหรือไม่ว่า ในบทเพลงประเภทต่างๆ ล้วนมีองค์ประกอบทางดนตรีที่แตกต่างกันไป แต่อย่างไรก็ตามสำหรับในวันนี้ เราจะมาพูดถึงองค์ประกอบสำคัญซึ่งขาดไปไม่ได้ ที่ทุกประเภทของดนตรีต้องมี อันประกอบด้วย เสียง, จังหวะ, ทำนอง, เสียงประสาน รวมถึงรูปแบบของดนตรี

เสียง

คำว่า ‘เสียง’ มีหลากหลายความหมาย แต่ในที่นี้ตรงกับภาษาอังกฤษคำว่า ‘tone’ สื่อถึงเสียงอันเกิดจากการสั่นสะเทือนของอากาศอย่างต่อเนื่อง โดยเสียงในทางดนตรีนั้นก็มาจากการสะเทือนเช่นนี้นี่เอง

การแบ่งระดับของเสียง

  • เสียงสั้น – เสียงยาว

โดยบางครั้งคุณอาจได้ยินเสียงเพลง เป็นเพียงแค่เสียงที่เปล่งออกมาเพียงสั้นๆ หรือบางครั้งคุณก็อาจได้ยินเสียงที่ลากยาว

  • เสียงเบา – เสียงดัง

แนวดนตรีบางชนิด เน้นเสียงที่มีความนุ่มนวล, อ่อนโยนและบางเบา หากแต่ดนตรีบางชนิดก็เน้นเสียงอันดังกึกก้อง ช่วยปลุกอารมณ์เร้าใจ และเพียงแค่องค์ประกอบนี้ เพียงปัจจัยเดียว ก็ทำให้เกิดความแตกต่างระหว่างดนตรีประเภทต่างๆ ได้แล้ว

  • ท่วงทำนอง

สำหรับ ‘ทำนอง’ คือ ความแตกต่างในเรื่องความยาวของเสียง อีกทั้งยังยังมีระดับเสียงแตกต่างกันอีกด้วย โดยมีความแตกต่างกันในเรื่องของทำนองและมิติ นอกจากนี้ในส่วนของช่วงเสียงของทำนอง บางครั้งอาจดังบางครั้งอาจเบา หรือบางครั้งใช้เสียงต่ำ, เสียงกลาง, เสียงสูงแตกต่างกันไป ทำให้ใน 1 เพลงเกิดมิติฟังแล้วรู้สึกว่ามีความน่าสนใจเป็นอย่างยิ่ง

  • ทิศทางของทำนอง

หรือพูดอีกนัยหนึ่งก็คือการเคลื่อนที่ของทำนองนั่นเอง โดยใน 1 เพลงจะมีเพียงทำนองเดียว หรือสามารถเป็นไปได้ในหลายทิศทางก็ได้ เช่น เคลื่อนที่ขึ้น, เคลื่อนที่ลง หรือแม้แต่หยุดอยู่กับที่ผสมผสานกันก็ได้ตามความต้องการของผู้ประพันธ์ เพราะฉะนั้นการที่บทเพลงนั้นจะน่าสนใจ, น่าฟังหรือไม่ ก็ขึ้นอยู่กับการสร้างสรรค์ท่วงทำนอง รวมทั้งท่วงทำนองเองก็จัดเป็นพื้นฐานของการสร้างบทเพลง ขอย้ำอีกครั้งว่าใน 1 บทเพลงสามารถมีทำนองได้มากกว่า 1 ทำนองขึ้นไป

  • เสียงประสาน

อีกหนึ่งองค์ประกอบที่น่าสนใจ เกิดจากการควบรวมของเสียงที่มากกว่า 1 เสียงขึ้นไป โดยจัดเป็นองค์ประกอบหนึ่งที่มีความสลับซับซ้อน มากกว่าจังหวะและท่วงทำนอง เป็นองค์ประกอบที่แสดงให้เห็นถึงความใส่ใจในการสร้างสรรค์บทเพลงขึ้นมา แสดงให้เห็นถึงองค์ประกอบที่มีความสลับซับซ้อน หากแต่อย่างไรก็ตาม ในบางแนวเพลงก็อาจไม่มีเสียงประสานก็ได้ เช่น ดนตรีพื้นเมือง หรือดนตรีพื้นบ้านที่เน้นในเรื่องของความเรียบง่ายในการประพันธ์เพลง ไม่ต้องมีลูกเล่นอะไรมากนัก

  • จังหวะเพลง

จังหวะเพลงแบ่งออกเป็นหลายจังหวะ และในแต่ละจังหวะก็ทำให้เกิดความรู้สึก ในเรื่องของอารมณ์เพลงที่แตกต่างกันไปด้วย เช่น จังหวะเร็ว ชวนให้ผู้ฟังรู้สึกสนุกสนาน, ตื่นเต้น, คึกคัก อยากขยับร่างกาย หรือจังหวะช้า ทำให้ผู้ฟังเกิดความรู้สึกละมุนละไม, ผ่อนคลาย หรือแม้แต่รู้สึกเศร้าสร้อย เป็นต้น

  • รูปแบบของดนตรี

มาถึงปัจจัยสุดท้าย โดยดนตรีที่ได้รับการสร้างสรรค์ขึ้น จากรูปแบบที่มีแบบแผน, มีหลักการในการสร้างสรรค์ จะถูกยกย่อง พร้อมเรียกว่า ‘ดนตรีศิลป์’ ซึ่งถูกจัดอยู่ในอันดับดนตรีชั้นสูง แต่รูปแบบของดนตรีประเภทนี้ จะไม่ค่อยพบในแนวดนตรีพื้นบ้าน เพราะเน้นความเรียบง่ายเป็นหลัก ดนตรีพื้นบ้านใช้เป็นเครื่องมือในการบอกเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับวิถีชีวิตของผู้คนในพื้นที่ หรือสร้างความสนุกสนานผ่อนคลายจากการทำงาน จึงทำให้ไม่คำนึงถึงรูปแบบดนตรีมากสักเท่าไหร่นัก

นอกจากองค์ประกอบของดนตรีที่เราได้กล่าวมานี้ ก็ยังมีแนวเพลงที่มีองค์ประกอบละเอียดยิบย่อย ทางด้านอื่นๆ อีกมากมาย หากแต่องค์ประกอบทั้ง 5 นี้เป็นพื้นฐานหลักที่ใช้ในการแต่งเพลงขึ้นมานั่นเอง

Comments are closed.